Sovtaj Nedir?
Sigorta şirketleri, belirli bir bedel karşılığında araçlarınızı kaza ve hırsızlık gibi maddi kayıplar içeren istenmedik durumlara karşı garanti altına alıyor. Sovtaj, sigorta acenteliğinin aracınızda kaza sonucu oluşabilecek maddi kayıpları karşılamak sureti ile, aracınız üstünde hak sahibi durumuna gelmesini sağlamayı başaran hukuki bir uygulamadır. Sovtaj uygulamasının konusunu sigortalanan mallar oluştursa da uygulamada genelde konuyu ulaşım araçları oluşturuyor.
Sovtajin Sigorta Şirketlerine Sağladığı Avantajlar Nelerdir?
Kaza durumunda sigorta firmaları, kasko protokolü kapsamına giren bütün maddi kayıtlarınızı karşılarken sovtaj usulü ile kendi kayıplarını elden geldiğince minimum seviyeye çekmeyi hedefliyor. Daha net bir ifadeyle belirtmek gerekirse; hasar gören aracınızın size ödenen sigorta tazminat miktarı kadarıyla sigorta acenteliğinin mülkiyetine geçmesidir. Burada siz kaza yapan aracınızın sigorta protokolünde belirtilen bütün kayıplarını ekonomik olarak sigorta acenteliğinden alıyorsunuz. Herhangi bir zarar söz konusu olmuyor. Ancak sigorta acenteliği, sovtaj usulünden yararlanarak, hasarlı araç için size yapmış olduğu tazminat ödemesi sebebiyle uğradığı zararı azaltıyor. Bu bilgiler ışığında sovtaj usulünün hasara uğrayan ve bu sebeple sigorta tazminatı ödenen aracın mülkiyetinin sigorta acenteliğine geçtiği hükmü netleşiyor.
Sovtaja Ne Zaman, Hangi Konularda Başvurulur?
Genellikle kasko poliçelerinin konusu olan ulaşım araçlarının kaza vb. sebeplerle hasara uğraması durumunda sovtaj devreye giriyor. Hasar gören veya kullanılamaz hale gelen (pert) sigortalı araçlarınızın hasara uğrayan kısmının sigorta acenteliği tarafından direk olarak veya vekil tayin edilerek satışa çıkarılması, sovtajın genel anlamda uygulanma şeklini ifade ediyor. Sigorta şirketi, aracın hasarlı kısımlarını veya tamamını satışa sunarak, araç sahibine ödediği sigorta tazminatı masraflarının bir kısmını karşılıyor. Böylece araç sahibine ödenen toplam tazminat yükü azaltılmış oluyor.
Sovtaj Süreci Nasıl İlerliyor?
Sovtaj sürecini 2017’de gerçekleşmiş bir olay ile somutlaştırıp, konunun anlaşılabilirliği adına kolay bir örnek verelim:
– Rayiç bedeli 130.000 TL olan ve kasko protokolü ile güvenceye alınmış yapılmış bir araç kaza yapıyor.
– Tescilli aracın ne tür bir kazaya karıştığı ve uğradığı zararın düzeyini belirlemek üzere bilirkişi grubu devreye giriyor.
– Araçtaki hasar oranı, kapsamlı bir incelemeden sonra belirlenerek bilirkişi tarafından söz konusu aracın expertiz raporu hazırlanıyor.
– Eksper raporu aracın pert durumunda olduğunu belirtiyorsa aracın kaza yapmış olduğu güne ait rayiç bedeli belirleniyor.
– Örneğimizdeki aracın rayiç bedeli fiyatı 130.000 TL olduğundan, sigorta acenteliği araç sahibine 130.000 TL tazminat bedeli ödüyor.
– 130.000 TL sigorta tazminatı ödemesi sebebiyle zarara uğrayan sigorta şirketi, ödediği bu tazminatın bir kısmını elde edebilmek için sovtaj hakkını uygulamaya sokuyor. Pert aracı veya aracın kullanılabilir parçalarını satışa çıkarma yoluna gidiyor.
– Sigorta şirketi, satış işlemini direk olarak üstlenebileceği gibi satış işlemi için vekil de tayin edebiliyor.
– Pert hale gelmiş aracın satış işlemi, en ideal fiyatla satış yetkisi verilenler tarafından gerçekleştiriliyor.
– Satış işleminden elde edilen gelir, sovtaj bedeli adı altında sigorta acenteliğinin kasasına intikal ettiriliyor. Böylece sigorta acenteliği, ödemesini yapmış olduğu 130.000 TL’lik sigorta tazminat giderinin bir kısmını geri almış oluyor.
Sovtaj Neden Uygulanıyor?
Sovtaj uygulaması, genelde kaza sebebiyle pert hale gelen araçların bütünüyle ortadan kaldırılmasını önlemesi sebebiyle büyük faydalar sağlamayı başaran bir uygulamadır. Sovtaj, atıl durumdaki malların kısmen kullanılabilir duruma getirilmesini sağlaması yönü ile ekonomiye de önemli katkılar sağlıyor. Ekonominin bir üyesi durumunda bulunan sigorta firmalarını, üstlendikleri ağır risklere karşı kısmen de olsa koruyucu bir işlev görüyor.


